Katalizator to część układu wydechowego. Element ten odpowiada za oczyszczanie spalin, minimalizując w ten sposób emisję szkodliwych gazów. Obecnie zachodzi obowiązek prawny instalacji katalizatorów w samochodach produkowanych na terenie Unii Europejskiej. W starszych pojazdach katalizator może być przymocowany do rury wydechowej, natomiast w nowszych pojazdach jest obecny w kolektorze wydechowym. Nowa lokalizacja gwarantuje lepszą efektywność w oczyszczaniu spalin.
Z zewnątrz katalizator wygląda jak metalowa puszka średnich rozmiarów. Pod stalową obudową znajduje się kilka kolejnych warstw ochronnych. Zabezpieczają one katalizator przed uszkodzeniami, głównie mechanicznymi. Pod warstwami obudowy znajduje się natomiast rdzeń, czyli część bezpośrednio odpowiedzialna za oczyszczanie spalin. Budowa rdzenia jest zwykle podobna w każdym katalizatorze. Konstrukcja przypomina nieco plaster miodu czy też wkład filtra. Na powierzchni rdzenia natomiast znajdują się drobne cząsteczki metali szlachetnych, takich jak np. pallad czy platyna. Cząsteczki zanieczyszczeń zostają zneutralizowane za sprawą wejścia w reakcję z cząsteczkami wymienionych metali.
Katalizator to urządzenie pracujące w wyjątkowo trudnych warunkach. Nieustanny kontakt z zanieczyszczeniami oraz skrajnie wysoką temperaturą naraża katalizator na usterki. Możliwe jest zatkanie konstrukcji, jak również stopienie kanalików, w których oczyszczane są spaliny. Z racji lokalizacji katalizatora, nietrudno również o uszkodzenie mechaniczne. Kiedy katalizator traci sprawność, zauważalna jest emisja większej ilości dwutlenku węgla, zwiększa się zużycie paliwa, a silnik traci wydajność oraz pracuje nierównomiernie.
