Czym powinniście się kierować przy wyborze tarcz hamulcowych do mocnych, usportowionych samochodów

To, jakie części zamienne wybieracie, naprawdę ma znaczenie. Możecie wybrać dobrze i cieszyć się bezproblemową jazdą przez długi czas lub kierować się wyłącznie ceną i liczyć z konsekwencjami tego wyboru. Przykład tarcz hamulcowych do topowych modeli BMW pokazuje, jakiego typu mogą to być konsekwencje.

Moje nowe tarcze wytrzymały ledwie kilka tysięcy kilometrów – pisze do nas Damian z Wrocławia. – Jestem pewien, że wybrałem dobrze. Ten model tarcz hamulcowych przeznaczony jest właśnie do mojego BMW, całą wymianę przeprowadziłem jak trzeba i nie ma tu mowy o jakimś błędzie podczas montażu. A przecież to już drugi taki przypadek, kiedy tarcze hamulcowe gną się, jak plastelina. O co tu chodzi?

Z tego typu informacjami i prośbami o wyjaśnienie spotykamy się regularnie i właśnie najczęściej ze stronu posiadaczy tych mocniejszych modeli BMW. Damian to szczęśliwy posiadacz BMW z serii M i być może faktycznie całej wymiany dokonał, jak należy – zgodnie ze sztuką. A mimo to nie jest wcale wykluczone, że te pokrzywione tarcze hamulcowe to coś, co należy zapisać właśnie na jego konto. Dlaczego? Ponieważ tarcza tarczy nie równa i zapewnienia jej producenta, że będzie pasować do danego modelu auta, nie oznaczają wcale, że ona w tym aucie wytrzyma zwykłą, codzienną eksploatację. O co tu chodzi?

3 różne wersje tarcz hamulcowych do tego samego auta. Przed jakim wyborem stawiani są posiadacze najmocniejszych modeli BMW?

Zacznijmy od krótkiego wykładu na temat tarcz hamulcowych stosowanych w mocniejszych modelach BMW, ale też i w innych topowych samochodach takich marek jak Mercedes, Audi, Nissan czy Subaru. Patrząc na to, co dostępne jest na rynku części zamiennych, do każdego takiego auta możemy wybrać jeden z 3 typów konstrukcyjnych tarcz hamulcowych, którymi są:

1. Tarcze hamulcowe lite – są to tarcze jednoczęściowe, odlewane w formie jednego kawałka metalu. Tarcze tego typu to rozwiązanie standardowe. Absolutna większość aut osobowych do dzisiaj jeździ z litymi tarczami hamulcowymi i ich kierowcy bardzo sobie to chwalą. A czemu sobie chwalą? Przede wszystkim dlatego, że są to tarcze tanie i łatwe w wymianie. Sami producenci tychże aut nie widzą powodów do szukania innych rozwiązań i wybierają tarcze lite na pierwszy montaż. Należy jednak zastrzec, że ten typ tarcz hamulcowych sprawdza się jedynie w samochodach stosunkowo małych i niezbyt mocnych – typowych autach miejskich, w klasie średniej lub nawet z wyższej klasy średniej.
2. Tarcze hamulcowe nitowane – ten typ tarcz to już są konstrukcje kompozytowe, dwuczęściowe, łączone za pomocą specjalnych nitów. Tarcze nitowane (zwane również skręcanymi) składają się zwykle z lżejszej flanszy (tzw. dzwonu) i cięższej, twardszej tarczy. Ta dwuczęściowość tarcz nitowanych jest ich sporą zaletą, pozwala bowiem nie tylko stosować różne materiały do każdego z ich elementów, ale i znacznie ułatwia ich regenerację. Co więcej, tarcze nitowane znacznie lepiej zachowują się pod wpływem bardzo wysokich temperatur. Mniejsza masa takich tarcz to także ulga dla samochodu i większy komfort dla kierowcy (zmniejszają masę nieresorowaną). Są jednak droższe (od 50 do 100%) od tarcz litych.

Nitowana tarcza hamulcowa ZIMMERMANN

1. Tarcze hamulcowe pływające – to obecnie jest najwyższa forma rozwojowa kompozytowych tarcz hamulcowych. Tarcze pływające tym różnią się od nitowanych, że oba elementy połączone są śrubami umieszczanymi koniecznie w owalnych otworach. Ten sposób połączenia jest połączeniem najmniej sztywnym (stąd nazwa „tarcze pływające) i zapewniającym największą możliwą swobodę ruchu tak obu elementów względem siebie, jaki samego materiału tarczy. Tarcze pływające to coś, co do aut „cywilnych” przyszło z motosportu i co stosowane jest w modelach sportowych czy usportowionych.

W niektórych autach – a coś takiego ma miejsce właśnie w przypadku BMW – tarcze pływające używane są nie tylko na pierwszy montaż, ale też uznaje się je za jedyne właściwe zamienniki. Dlaczego?

Co dzieje się w przypadku, gdy przy wyborze tarcz hamulcowych kierujemy się wyłącznie ceną? Dlaczego powinniście się tego wystrzegać?

Pływając tarcza hamulcowa BREMBO TWO-PIECE FLOATING DISCS LINE

O zaletach pływających tarcz hamulcowych można mówić bardzo wiele, tu jednak skupmy się wyłącznie na ich odporności na wysokie temperatury. Te właśnie wysokie temperatury hamulców to standard w autach o dużej mocy. Gdy hamulce się rozgrzewają, metal, z którego są zbudowane, zaczyna się rozszerzać. Jest to znane dobrze zjawisko fizyczne. Połączenie elementów tarczy pływającej na śrubach w owalnych otworach sprawia, że metal ma dość miejsca, aby się rozszerzyć, a następnie – po ostudzeniu – spokojnie wrócić do wyjściowej formy. Bez żadnych konsekwencji dla kształtu czy sprawności tarczy. Inaczej jest w tarczy litej. Tu metal rozszerza się od brzegów powierzchni ciernej, aż po środek dzwonu i oś, gdzie trafia na opór i nie ma już gdzie uciec. Co to oznacza dla tarczy? Oznacza to zwichrowanie, pogięcie i wykrzywienie za każdym razem, gdy dojdzie do przegrzania hamulców.

Wybierając tarcze do mocnych, usportowionych aut i licząc się z tym, że nie zamierzacie nimi jeździć wbrew ich możliwościom i agresywnemu charakterowi, musicie zawsze brać pod uwagę to, jak tarcze te zniosą podobne wyzwania. Naprawdę nie ma przypadku w tym, że do niektórych samochodów producenci zalecają tarcze pływające lub przynajmniej nitowane. Z technicznego punktu widzenia założenie tam tarcz litych jest jak najbardziej możliwe. Ale czym to się skończy? Na to pytanie już chyba odpowiedzieliśmy.

FAQ

Jakie są podstawowe typy tarcz hamulcowych dostępnych jako zamienniki?

Wyróżnia się trzy główne typy: tarcze lite, czyli jednoczęściowe i zazwyczaj najtańsze, tarcze nitowane o konstrukcji dwuczęściowej oraz tarcze pływające. Dwa ostatnie rozwiązania lepiej radzą sobie z wysoką temperaturą i są często stosowane w samochodach o większej mocy.

Dlaczego do mocnych, usportowionych aut warto wybierać tarcze nitowane lub pływające?

Tarcze nitowane i pływające skuteczniej znoszą wysokie temperatury, mogą mieć mniejszą masę i pozwalają poszczególnym elementom rozszerzać się bez nadmiernych odkształceń. Konstrukcja pływająca zapewnia największą swobodę pracy tarczy i wysoką odporność na przegrzanie.

Co grozi, gdy wybieram najtańsze, liche tarcze do BMW M lub podobnych aut?

Tanie tarcze o niewystarczającej jakości mogą odkształcać się podczas intensywnego hamowania, szybciej się zużywać i tracić skuteczność. Może to prowadzić do drgań odczuwalnych na kierownicy lub pedale hamulca, obniżenia bezpieczeństwa oraz konieczności częstszej wymiany elementów.

Czy producent samochodu może narzucić typ tarcz jako jedyny właściwy zamiennik?

Tak. W niektórych modelach, szczególnie sportowych, producent może zalecać określony typ tarcz, na przykład konstrukcję pływającą. Wynika to z parametrów układu hamulcowego oraz wymagań dotyczących odporności termicznej i mechanicznej.

Na co zwracać uwagę przy wyborze tarcz hamulcowych oprócz typu konstrukcji?

Należy sprawdzić dopasowanie tarcz do konkretnego modelu samochodu, jakość materiału, renomę producenta, masę oraz zdolność odprowadzania ciepła. Warto także uwzględnić możliwość regeneracji i nie kierować się wyłącznie najniższą ceną.