Jak prawidłowo dbać o siłowniki gazowe przedniej i tylnej klapy samochodu? Co robić, a czego unikać?

Siłowniki przedniej i tylnej klapy samochodu to niewielkie elementy, z których obecności na co dzień w ogóle nie zdajemy sobie sprawy. Przypominamy sobie o nich dopiero, gdy zaczynają zawodzić. A im mniej o nie dbamy, tym szybciej ten moment następuje.

Siłowniki lub inaczej sprężyny gazowe wspomagające otwieranie oraz zamykanie przedniej i tylnej klapy bagażnika są dla nas rozwiązaniem tak naturalnym i oczywistym, że w ogóle nawet nie zastanawiamy się nad tym, jak działają, dlaczego i co by się stało, gdyby działać przestały. Nie zastanawiamy się również nad sposobami przedłużenia ich żywotności, przez co zaledwie nikły procent kierowców dba o ich stan chociażby poprzez wprowadzenie pewnych dobrych zasad ich eksploatacji. Podobnie lub nawet jeszcze gorzej rzecz ma się z siłownikami elektrycznymi. Skoro są sterowane elektrycznie i potrafią działać automatycznie (bez żadnego wysiłku włożonego przez kierowcę), więc powinny działać wiecznie i najlepiej bez względu na okoliczności. Niestety, tak nie jest. Siłowniki gazowe, aby mogły służyć nam przez lata, muszą być używane właściwie, a okresowo również poddawane konserwacji. Na czym to „właściwe używanie” oraz konserwacja polegają?

Jak działają i z czego zbudowane są siłowniki gazowe przedniej i tylnej klapy bagażnika?

Nie tak dawno temu w samochodach nie znaleźlibyśmy żadnych sprężyn gazowych, o siłownikach elektrycznych nawet nie wspominając. Klapy bagażnika podpierane były zwykłymi sprężynami lub drążkami skrętnymi połączonymi układem dźwigni. Potem jednak przyszła nowoczesność i do klap w samochodzie zaczęto stosować właśnie siłowniki gazowe o dość podobnej konstrukcji i działaniu, jak znane nam dobrze amortyzatory gazowo-olejowe. Niektórzy działanie takiego siłownika porównują do małej pompki rowerowej z zatkanym wentylem. I faktycznie, w środku siłownika gazowego znajduje się gaz ściskany podczas ruchu tłoczyska, a który nie znajduje drogi ucieczki. Przy otwieraniu klapy samochodu, rozprężający się gaz pcha ściśnięte tłoczysko, wspomagając jej ruch ku górze, a następnie utrzymując ją w uniesionej pozycji.

Standardowy siłownik gazowy klapy bagażnika zbudowany jest z:

• cylindra,
• tłoczyska,
• mieszaniny azotu i oleju,
• elementu amortyzującego (opcjonalnie),
• uszczelniaczy,
• prowadnic
• elementów mocujących.

Żywotność takiego siłownika wynosi kilka lat, przy czym może zostać znacząco skrócona przez niewłaściwa eksploatację. Jak możecie uniknąć błędów, które do tego skrócenia żywotności prowadzą?

Co wpływa na skrócenie żywotności siłownika gazowego klapy w samochodzie i w jakiś sposób można o ten siłownik zadbać?

Na skrócenie żywotności siłowników gazowych przedniej czy tylnej klapy bagażnika wpływ mają rzeczy, które mogą uchodzić za zwykłe drobiazgi. A jednak to one decydują o tym, czy sprężyna zachowa sprawność przez lata. Do takich pozornych drobiazgów zaliczyć możemy:

• Dodatkowe obciążenie klapy – w przypadku klapy bagażnika takim dodatkowym obciążeniem będą np. przedmioty leżące na tylne półce, dla maski dodatkowym obciążeniem będzie m. in. warstwa zalegającego na niej śniegu. Pamiętajcie, że siłowniki klap w samochodzie dobierane są do ich ciężaru, bez zapasu siły dla ewentualnych, dodatkowych obciążeń, dlatego każde takie dodatkowe obciążenie na dłuższa metę skraca ich żywotność.
• Brudne, zanieczyszczone tłoczysko – mogłoby się wydawać, że warstewka tłustego brudu czy przylepionych do niego drobinek piasku i pyłu nie ma prawa zaszkodzić siłownikowi. A jednak. Brud ten w trakcie ruchu tłoczyska będzie systematycznie wycierał uszczelniacz, zmniejszając szczelność cylindra. Uszkodzony uszczelniacz oznacza z kolei utratę gazu lub wyciek oleju. Podobnie rzecz ma się w przypadku zarysowań gładkiej, stalowej powierzchni trzpienia.

Aby uniknąć tego ostatniego problemu, wystarczy regularnie czyścić wszystkie siłowniki gazowe w samochodzie, choćby przy okazji mycia całego samochodu. Pamiętajcie, że smarowanie ich w przypadku nowych siłowników nie ma większego sensu. Nowoczesne siłowniki gazowe są już odpowiednio nasmarowane, co powinno wystarczyć na cały okres ich funkcjonowania. Możecie natomiast – przy okazji wymiany siłowników lub w razie na tyle dużego zabrudzenia, iż wymaga to wypięcia siłowników z gniazd mocujących – miejsca ich mocowania potraktować środkiem uniwersalnym w rodzaju doskonale znanego wszystkim kierowcom preparatu wielofunkcyjnego WD-40. Pamiętajcie jednak, że w użyciu tego preparatu na punktach mocowania siłowników gazowych klapy bagażnika lub maski samochodu, nie chodzi wcale o ich nasmarowanie, ale przede wszystkim o ich oczyszczenie – zarówno z brudu, jak i z ewentualnej rdzy. Dlatego też po spryskaniu wszystkich newralgicznych miejsc WD-40, należy je następnie dokładnie przetrzeć czystą szmatką.

Jeśli już dojdzie do uszkodzenia sprężyny gazowej którejś klapy w samochodzie, jedynym rozwiązaniem pozostaje jej wymiana. A w zasadzie ich wymiana, gdyż siłowniki, tak samo jak amortyzatory, należy wymieniać zawsze parami. Tylko w ten sposób zachowacie ich pełną sprawność odpowiednio długo. I nie próbujcie czasem naprawiać uszkodzonego siłownika! Jest to element nierozbieralny, a ze względu na obecność sprężonego gazu, wszelkie próby rozkręcenia go mogą się skończyć bardzo niebezpieczną sytuacją.

FAQ

Czym są siłowniki gazowe klapy i jak działają?

Siłowniki gazowe to sprężyny wypełnione mieszanką azotu i oleju, które wspomagają otwieranie oraz podtrzymywanie klapy. Sprężony w cylindrze gaz rozpręża się, przesuwa tłoczysko i utrzymuje klapę w pozycji otwartej.

Jak regularnie dbać o siłowniki gazowe?

Podczas mycia samochodu warto oczyścić tłoczysko i mocowania, usuwając z nich brud oraz ślady korozji. Elementy wystarczy przetrzeć czystą szmatką. Nowych siłowników nie trzeba dodatkowo smarować, ponieważ są zabezpieczone fabrycznie.

Czego unikać, by nie skrócić ich żywotności?

Nie należy obciążać klapy dodatkowym ciężarem, na przykład bagażem lub grubą warstwą śniegu. Trzeba również chronić tłoczysko przed zarysowaniami i zabrudzeniami oraz nie próbować samodzielnie rozkręcać ani naprawiać siłownika.

Czy można używać WD-40 i innych preparatów?

WD-40 można stosować do oczyszczania mocowań z brudu i rdzy. Po użyciu preparatu należy jednak dokładnie przetrzeć zabezpieczone miejsca czystą szmatką. Nie powinno się natomiast traktować go jako środka do smarowania tłoczyska.

Kiedy wymienić siłowniki i czy wymieniać pojedynczo?

Siłowniki należy wymienić, gdy tracą siłę, nie utrzymują klapy w pozycji otwartej lub są uszkodzone. Najlepiej wymieniać oba jednocześnie, aby zapewnić równomierne działanie i uniknąć nadmiernego obciążenia jednego z elementów.