Części samochodowe a zwolnienie z VAT. W jakich przypadkach możemy liczyć na ulgi podatkowe?

Główne zawiłości łączące podatek VAT z częściami samochodowymi związane są dwoma podstawowymi kwestiami – z wymogiem posiadania kasy fiskalnej przy sprzedaży części osobom prywatnym oraz z ze sprzedażą części wymontowanych z samochodów używanych. Co mówią przepisy o każdym z tych dwóch tematów?

Sprzedaż części samochodowych a VAT i kasa fiskalna

Wiadomym jest, że wszyscy mali przedsiębiorcy mają prawo do zwolnienia z podmiotowego podatku VAT. Wiadomo również, że nie zawsze obejmuje ich obowiązek posiadania przy tym kasy fiskalnej, w przypadku gdy prowadzą sprzedaż towarów lub usług na rzecz osób prywatnych. Zwolnienie to jednak nie dotyczy osób sprzedających części samochodowe. Czy oznacza to, że nie obowiązują ich również przepisy o zwolnieniu z VAT?

Rzecz, wbrew pozorom, jest dość prosta i łatwa w interpretacji. Zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2009 roku, w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (tzw. kas fiskalnych), podatnicy prowadzący sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, nie mają obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży aż do momentu osiągnięcia obrotów określonej wysokości. Wysokość ta, zgodnie z §3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, wynosi 40 tys. zł za rok podatkowy. Niestety, zgodnie z §4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, zwolnienie z posiadania kasy fiskalnej nie obowiązuje w przypadku prowadzenia sprzedaży określonych części samochodowych, w tym silników spalinowych tłokowych, wewnętrznego spalania, typu stosowanego w pojazdach mechanicznych (PKWiU 34.10.1), nadwozi do pojazdów mechanicznych, przyczep i naczep (PKWiU 34.2), części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych oraz ich silników (PKWiU 34.3). Nie oznacza to jednak, że osoba prowadząca sprzedaż wymienionych części nie podlega zwolnieniu z podatku VAT. Ze zwolnienia tego może korzystać nadal, aż do momentu osiągnięcia umieszczonego w przepisach pułapu obrotu w wysokość 100 tys. zł. Żaden z obowiązujących przepisów nie wskazuje, aby sprzedaż części samochodowych, mimo konieczności posiadania kasy fiskalnej, powodowała utratę prawa do zwolnienia podmiotowego.

VAT przy sprzedaży części z samochodów używanych

Znacznie bardziej skomplikowana jest kwestia sprzedaży części wymontowanych z samochodów używanych. Zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania VAT towarów używanych jest marża, będąca różnicą pomiędzy kwotą sprzedaży a kwotą zakupu i pomniejszona o kwotę podatku. Podstawowym wymogiem możliwości zaistnienia tego przepisu jest jednak możliwość precyzyjnego i indywidualnego określenia sprzedawanego towaru. Musi on mieć przypisaną cenę nabycia. Oznacza to, że o ile można w ten sposób rozliczać sprzedaż samochodu używanego w całości, trudno jest zastosować ten sam przepis do części, które zostały z tego samochodu wymontowane i przeznaczone na sprzedaż.

Wprawdzie art. 314 dyrektywy 2006/112/WE/RADY z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 347/1) ogłoszonej przez Trybunał Sprawiedliwości UE mówi o tym, że omawiana procedura marży winna być stosowana również wobec towarów używanych, co potwierdził wyrok w sprawie C-471/15 z 18 stycznia 2017 r., jednak w dalszym ciągu polskie organy skarbowe i sądownictwa administracyjnego odmawiają stosowania procedury marży dla części wymontowanych z samochodów używanych.

FAQ

Czy sprzedaż części samochodowych pozbawia prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT?

Nie. Obowiązek posiadania kasy fiskalnej przy sprzedaży nie oznacza automatycznej utraty zwolnienia podmiotowego. Zwolnienie z VAT przysługuje do osiągnięcia progu 100 000 zł obrotu rocznie; obowiązek kasy może jednak wystąpić wcześniej dla niektórych części.

Czy muszę stosować kasę fiskalną sprzedając części osobom prywatnym?

Tak - rozporządzenie wskazuje, że sprzedaż określonych części samochodowych na rzecz osób fizycznych wymaga ewidencji przy użyciu kasy fiskalnej, nawet gdy podatnik korzysta ze zwolnienia podmiotowego (próg 40 tys. dot. ogólnie, ale wyjątek dla części).

Które części są objęte wyjątkiem i wymagają kasy fiskalnej?

Wyjątek dotyczy m.in. silników spalinowych tłokowych do pojazdów (PKWiU 34.10.1), nadwozi, przyczep i naczep (PKWiU 34.2) oraz części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych i ich silników (PKWiU 34.3).

Czy można stosować procedurę marży przy sprzedaży części wymontowanych z używanych samochodów?

W praktyce w Polsce stosowanie procedury marży dla części wymontowanych jest utrudnione - wymóg przypisania ceny nabycia każdej części oraz stanowisko organów (i sądów administracyjnych) zwykle uniemożliwiają zastosowanie marży, mimo orzeczeń TSUE.

Jeśli kupię części na fakturę (np. od stacji kontroli), czy zapłacę VAT i czy mogę go odliczyć?

Jeśli jesteś podatnikiem korzystającym ze zwolnienia podmiotowego, nie naliczasz VAT klientom, ale też nie możesz odliczać VAT z zakupów. Jeżeli dostawca wystawi fakturę z VAT (nie marża), VAT jest naliczony przy zakupie i odliczany tylko dla czynnych podatników VAT.